- Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh mahkemesinden isteyebilir. Mirasçılardan birinin istemi üzerine Hakim, terekenin tamamını ve terekedeki malların her birini göz önünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamının bir mirasçıya verilmesi suretiyle paylaştırmayı yapar.
- Mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır (TMK. m: 642/II).
Paylaştırma hangi hallerde ertelenir?
- Paydaşlar “Ortaklığı Sürdürme Sözleşmesi” ile paydaşlığın devamını kabul etmişlerse. (Bu sözleşme, 10 yıldan fazla süreli olamaz. Taraflar, sözleşmede belirttikleri süre içinde paylaşma talebinde bulunamazlar.)
- Paydaşlar arasında cenin (karındaki çocuk) varsa, paylaştırma doğuma kadar ertelenir (TMK. m: 643/I).
- Paylaşmanın derhal yapılması, paylaşım konusu malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa (TMK. m: 642/III).
- Taşınmaz, sürekli bir maksada ayrılmışsa.
- Taşınmaz ihtilaflı ise, ihtilaf çözümleninceye kadar.
- Taşınmaz Tapu’da kayıtlı değilse, Tapu kaydı yapılıncaya kadar.
Terekenin taksimi dâvâsını kimler açabilir?
- Yasal ve atanmış mirasçılar açabilir. Bunların dışındakiler, mesela vasiyet alacaklısı, mirasçılardan birinin payını almış olan üçüncü kişi veya vasiyeti yerine getirme görevlisi “Paylaşım Davası” açamaz.
- Dava her zaman açılabilir. Zamanaşımına tabi değildir.
- Davanın terekenin tamamı için açılması gerekir.
Terekenin taksimi davası nerede açılır?
- Mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesinde açılır.
Terekenin Taksimi Miras Paylaşımı Davası nasıl görülür?
- Tapu kayıtları getirtilir; keşif yapılır. Taşınmazın paylaştırılmasının mümkün olup olmadığı araştırılır. Neticede, hasıl olan kanaate göre karar verilir.
Bazı malların özgülenmesi veya satılması
- Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen tereke malı, bütün olarak mirasçılardan birine özgülenir (TMK. m: 651/1).
- Mirasçılar bir tereke malının bölünmesi veya özgülenmesi konusunda anlaşamazlarsa, o mal satılır ve bedeli bölüştürülür (TMK. m: 651/II).
- Mirasçılardan biri istemde bulunursa satış artırma yoluyla yapılır. Mirasçılar artırmanın şekli konusunda anlaşamazlarsa sulh hakimi, artırmanın mirasçılar arasında veya herkese açık yapılmasına karar verir (TMK m: 651/III).
- Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi Eşlerden birinin ölümü halinde tereke malları arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa: sağ kalan eş, bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK. m: 652/1).
- Haklı sebeplerin varlığı halinde, sağ kalan eşin veya mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarından birinin istemi üzerine, mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir (TMK. m: 652/II).
- Mirasbırakanın bir meslek veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek ve sanatı icra etmesi için gerekli olan bölümlerde, sağ kalan eş bu haklan kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hukuku hükümleri saklıdır (TMK. m: 652/II).
- Bütünlük oluşturan veya aile belgeleri ile özel anı değeri olan eşya Mirasçılardan birinin karşı çıkması halinde, nitelikleri veya özgülendikleri amaç gereği bir bütünlük oluşturan eşya birbirinden ayrılamaz (TMK. m: 653 • Aile belgeleri ile aile için özel anı değeri olan eşya, mirasçılardan birinin karşı çıkması halinde satılamaz. Mirasçılar arasında anlaşmazlık çıkarsa sulh hakimi, yerel adetleri, âdet yoksa kişisel durumlan göz önünde tutarak bu eşyanın, payına mahsup edilmek veya edilmemek suretiyle mirasçılardan birine özgülenmesine ya da satılmasına karar verir (TMK. m: 652/II). Özel kanun hükümleri saklıdır (TMK. m: 652/III).
