Suç ve Ceza nedir? sorularının cevapları bu sayfada yer alıyor.
SUÇ; toplum düzenini bozan ve işlenmesi kanunla yasaklanan, hukuka aykırı davranışlardır.
CEZA; toplum düzeninin bozulmasını önlemek, bozulmuş ise bastırılması için suç olarak kabul edilen hareketlere uygulanan müeyyide (yaptırım)dır.
Cezanın gayesi; korkutarak önleme ve korkutarak uslandırmadır.
Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar
Kimse, işlediği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez (Any. m: 38).
Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konur.
Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz.
Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulanmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.
Ceza sorumluluğu şahsîdir.
Genel müsadere cezası verilemez.
Ceza Kanununun Amacı nedir?
Ceza Kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir (TCK. m: 1)
Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi ne demektir?
TCK. m: 2’ye göre, Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.
İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.
Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi ne demektir?
TCK. m: 3’e göre, Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.
Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında irk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayricalık tanınamaz.
Kanunun bağlayıcılığı ne demektir?
TCK. m: 4’e göre, Ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılmaz.
Ancak sakınamayacağı bir hata nedeniyle kanunu bilmediği için meşru sanarak bir suç işleyen kimse cezaen sorumlu olmaz.
TCK’nun Özel kanunlarla ilişkisi TCK. m: 5’te hükme bağlanmıştır.
Ceza sorumluluğu şahsidir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz (TCK. m: 20/1). * Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Ancak, suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır (TCK. m: 20/2).
Kast ne demektir?
Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK. m: 21/1). Suçun manevî unsurudur.
Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır (TCK m. 21/1).
Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınının kast olmaksızın aşılması halinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadan indirilerek hükmolunur (TCK. m: 27/1).
Kast 2’ye ayrılır:
- Doğrudan kast (TCK. m: 21/1),
- Olası kast (TCK. m: 21/2).
Olası kast, suçun kanuni tanımındaki unsurlann gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemektir. “Öngörmek” ve “kabullenmek” sözkonusudur.
Taksir ne demektir?
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir (TCK m: 22/2).
- Bilinçsiz taksir (TCK. m: 22/2).
- Bilinçli taksir (TCK, m: 22/3) olmak üzere ikiye ayrılır.
Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Meşru savunmada saldırıya ilişkin şartlar:
- Bir saldırı bulunmalıdır.
- Bu saldırı haksız olmaladır.
- Saldın nefs (kişiye) veya irza yönelik olmalıdır.
- Saldırı ile savunma eşzamanlı olmalıdır.
Meşru savunmada savunmaya ilişkin şartlar:
- Savunma zorunlu olmalıdır.
- Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.
Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez (TCK. m: 27/2).
Hakkın kullanılması (TCK. m: 26/1): Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.
İlgilinin rızası (TCK. m: 26/2):
Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.
Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit (TCK. m: 28): Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez.
Haksız tahrik (TCK, M: 29):
Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimsenin cezasında indirim yapılır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre (22.06.2004 t., 1-117-2004/148) haksız tahrikin şartları şunlardır:
- Haksız tahriki oluşturan bir fiil olmalıdır. b) Bu fiil haksız olmalıdır.
- Fail öfke ve şiddetli elemin etkisi altında bulunmalıdır.
- Failin işlediği suç bu ruhsal durumun tepkisi olmalıdır.
