Boşanma sebepleri nelerdir? Yaygın olan boşanma sebepleri bu sayfada açıklamıştır. Boşanma sebeplerinin nitelikleri de açıklamalarda bulunmaktadır. Daha Fazla bilgi sahibi olmak isterseniz web sitemizde arama yapabilirsiniz.
Evlilik birliğinin sona ermesi anlamına gelen boşanma, günümüz toplumlarında yaygın olarak karşılaşılan bir durumdur. Boşanmaların ardında yatan nedenler oldukça çeşitlilik gösterebilmekle birlikte, Türk Medeni Kanunu’nda (TMK) boşanma sebepleri açıkça düzenlenmiştir. Bu makalede, boşanmaya yol açan başlıca nedenler, hukuki nitelikleri ve Yargıtay uygulamaları ışığında detaylı bir şekilde incelenecektir.
I. Özel Boşanma Sebepleri
TMK, bazı durumları doğrudan boşanma sebebi olarak kabul etmektedir. Bu özel boşanma sebepleri şunlardır:
A. Zina
Zina, evlilik birliği devam ederken eşlerden birinin, karşı cinsten bir başkasıyla cinsel ilişkiye girmesi olarak tanımlanır. TMK m. 161’de düzenlenmiş olup, en ağır boşanma sebeplerinden biridir. Zinanın boşanma sebebi sayılabilmesi için üç temel unsurun bir arada bulunması gerekir:
- Cinsel İlişki: Zina, ancak tam bir cinsel ilişkinin gerçekleşmesiyle oluşur. Öpüşme, okşama gibi yakınlaşmalar, tek başına zina olarak kabul edilmez.
- Kusur: Zina yapan eşin bu eylemi bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi, yani kusurlu olması gerekir.
- Evlilik Birliğinin Devamı: Zina eyleminin, eşlerin evli olduğu dönemde gerçekleşmiş olması şarttır.
Yargıtay Uygulamalarına Göre Zina Sayılan Durumlar
Yargıtay, zina kavramını geniş yorumlayarak bazı durumları da zina olarak kabul etmektedir. Bunlar arasında; otel odasında başkasıyla kalma, uygunsuz fotoğrafların veya mesajlaşmaların tespiti, hamilelik durumunda eşinden olmayan bir çocuğun doğumu gibi durumlar yer alabilir. Ancak, her olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi esastır.
Zinanın Hukuki Sonuçları
- İkrarın Önemi: Davalı eşin zina yaptığını ikrar etmesi (kabul etmesi) durumunda, bu durum genellikle ispat yükünü hafifletir ve boşanma kararının verilmesini kolaylaştırır.
- Affın Sonucu: Zina yapan eşini affeden davacı, artık bu sebebe dayanarak boşanma davası açamaz. Af, açıkça veya zımnen (davranışlarla) gerçekleşebilir.
- Dava Açma Süresi: Zina sebebiyle boşanma davası, zina eyleminin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay ve her halde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
- Yetkili Mahkeme: Zina sebebiyle boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer Aile Mahkemesi’nde açılır.
B. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış
TMK m. 162’de düzenlenen bu boşanma sebebi, eşlerden birinin diğerine karşı fiziksel veya psikolojik şiddet uygulaması durumlarını kapsar.
- Hayata Kast: Eşlerden birinin diğerini öldürme girişiminde bulunmasıdır.
- Pek Kötü Davranış: Eşlerden birinin diğerine vücut bütünlüğüne zarar veren, acı veren veya sağlığını bozan her türlü eylemidir (darp, işkence vb.).
- Onur Kırıcı Davranış: Eşlerden birinin diğerinin şeref ve haysiyetini zedeleyici, küçük düşürücü davranışlarda bulunmasıdır (hakaret, iftira vb.).
Bu sebeplerle boşanma davası açılabilmesi için, eylemlerin ağırlığı ve evlilik birliğini çekilmez hale getirmesi gerekmektedir. Af, bu durumlarda da dava açma hakkını ortadan kaldırır.
C. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme
TMK m. 163’e göre, eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi, diğer eş için boşanma sebebi olabilir.
- Küçük Düşürücü Suç İşleme: Yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık, cinsel taciz vb.) bu kapsamdadır. Eşin bu suçtan hüküm giymesi ve diğer eş için birlikte yaşamayı çekilmez hale getirmesi şarttır. Eşin hırsızlık suçundan hüküm giymesi, diğer eşe boşanma davası açma hakkı verir.
- Haysiyetsiz Hayat Sürme: Eşlerden birinin toplumun genel ahlak kurallarına aykırı, sürekli ve onursuz bir yaşam tarzı benimsemesidir (genelev işletmeciliği, uyuşturucu ticareti, sürekli kumar oynama vb.). Bu durumun diğer eş için evliliği sürdürülemez kılması gerekmektedir.
D. Terk
TMK m. 164’e göre, eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın geri dönmemesi durumudur.
Terk Sebebiyle Boşanma Davası Açabilmek İçin Aranan Şartlar:
- Terk Eden Eşin Kusurlu Olması: Terk eden eşin haklı bir sebebi olmaksızın ortak konuttan ayrılması gerekir.
- Terk Niyetinin Varlığı: Terk eden eşin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla evi terk etmesi gerekir.
- Terk Süresi: Terkin en az altı ay sürmüş olması ve bu süre içinde ihtarın sonuçsuz kalması gerekir. İhtar, mahkeme aracılığıyla yapılır ve terk eden eşi ortak konuta dönmeye davet eder.
- Dava Hakkının Doğması: Altı aylık sürenin dolmasından sonra, terk edilen eş boşanma davası açabilir.
II. Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması
Yukarıda sayılan özel boşanma sebeplerinin dışında kalan ancak evlilik birliğini temelinden sarsan her türlü durum, TMK m. 166’da “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” olarak genel boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Bu duruma halk arasında “şiddetli geçimsizlik” de denir.
Evlilik birliğinin temelden sarsıldığının kabul edilebilmesi için;
- Ortak hayatın eşler için çekilmez hale gelmiş olması,
- Eşlerden birinin kusurlu davranışları sonucunda bu durumun oluşması gerekir.
Bu durumda, davacı eşin kusursuz veya az kusurlu olması, davalı eşin ise daha kusurlu olması gerekmektedir. Ancak, bazı durumlarda eşlerin her ikisinin de eşit derecede kusurlu olması halinde de evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilebilir.
III. Boşanma Davasının Görülüş Şekli
Boşanma davaları, Aile Mahkemeleri’nde görülür. Dava, davacı eşin Aile Mahkemesi’ne vereceği bir dava dilekçesi ile başlar. Dava dilekçesinde, boşanma sebebi açıkça belirtilmeli, olgular hukuki delillerle desteklenmelidir.
Sonuç
Boşanma, kişilerin hayatında önemli değişikliklere yol açan hukuki bir süreçtir. Türk Medeni Kanunu, boşanmaya yol açan sebepleri özel ve genel olmak üzere iki ana başlık altında düzenlemiştir. Zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk gibi özel boşanma sebepleri ile evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi genel boşanma sebebi, bu sürecin hukuki dayanaklarını oluşturur. Hukuki prosedürlere uygun bir dava dilekçesi hazırlanması ve sürecin doğru bir şekilde yürütülmesi, dava sonucunu doğrudan etkileyecektir.
Boşanma dava dilekçesi yazdırmak istiyorsanız 0542 571 81 99 nolu Telefon ve Whatsapp hattı üzerinden Has Arzuhalci Resul Kızılkaya ile iletişime geçebilirsiniz.
